Panikatak Tedavisi
Panik atak kesinlikle kontrol altına alınabilir.
Panikatak tedaviside temel ilkeler
Panik atakları ortadan kaldırmak sürekli atak yaşayacağım diye bunaltı, kaygı yaşamayı önlemek. Panik atak korkusuyla yapılmayan davranışların yapılır hale gelmesi (tek başına yola çıkabilmek, kapalı mekanlara girebilmek, yalnız kalabilmek gibi... )
Panikle birlikte görülebilen diğer bedensel ve psikolojik sorunları gidermek zamanla paniği önemsemeyecek ve unutacak seviyeye gelmek Panikten dolayı bozulan aile, iş-sosyal yaşamın eskisi gibi normalleşmesi. Hiçbir panik belirtisi ve davranışı olmadığı halde tedaviye bir süre daha devam ettirmek.
Atakların Oluşmaması İçin, Hastaların Geliştirdiği Davranışlar
Panik Bozukluğu olan hastalar, yaşadıkları panik ataklar nedeniyle zamanla yaşamlarında bazı değişiklikler yaparlar. Çok şiddetli ölüm korkusu veya kontrolünü yitirme duygusu yaşadıklarından düşünce davranışların da ağırılıklar abartılar, korkular, dikkati çeker, fakat bütün bunlar hastanın elinde ve iradesinde değildir. Yapılan panik tedavisiyle bütün belirtiler ortadan kalkar.
Örnekler:
Her an bana bir şey olabilir, düşüp bayılırım korkusuyla aşağıdaki davranışlar geliştirilir:
Yanında su taşıma,
Sürekli kalbini ve nabzını dinleme ve tutma
Tansiyon aletiyle dolaşma, sürekli tansiyonunu ölçme ve ölçtürme
Yakynlarının adreslerini, telefonlarını özel bir şekilde yanında taşıma
Panik krizi yaşanır endişesiyle cinsel ilişkiden kaçma, sportif aktiviteleri bırakma
Sürekli yanynda birilerinin bulunmasını isteme, yalnız kalamama, sokağa çıkamama, kalabalık, kapalı yerlere girememe, toplu taşıma vasıtalarına binememe.
Bulunduğu muhitten uzağa gidememe
Tatile seyahate çıkamama
Birçok sağlık sigortasına üye olup, kartları yanında taşıma
Bir yere gideceği zaman sağlık kuruluşlarının olduğu güzargahlardan gitme
Sık sık, acil ünitelerine başvurup kalp grafikleri (EKG) çektirme, Check-Uplar Yaptırma
Berbere di?ş hekimine gidememe, Boğazını sıkan bir şey giyememe
Sütyen takmaktan sıkıntı duyma
Cenaze arabası, ambulans, itfaiye aracı görünce hastanelere gidince fenalaşma hissi
Uykuda panikle ölürüm diye uyumama ve uykusunu kaçırma
Tansiyon yükselecek, kalp krizi geçirilecek veya felç kalınacak korkusu ile aşırı rejim-diyet uygulaması (bazı panik krizlerinde tansiyon ciddi bir şekilde yükselmekte ve yapılan kan tahlillerinde kolesterolda yüksek çıkmaktadır.)
Tv'lerdeki, basındaki intihar, cinayet, felaket haberlerinden aşırı etkilenme, onlar gibi olma korkusu
Otomobilde panik yaşarım korkusu ile, otomobiline binememe, otomobilini satma
Uçağa, vapura binememe
Tek başına banyo yapamama, tuvalete gidememe, kapyda birisini bekletme
Bayılırım, ölürüm diye aylarca banyo yapamama
Panik krizi geçtikten sonra, aşırı yorgunluk, keyifsizlik halinin ortaya çıkması
Tünellerden, köprülerden geçememe, yüksek yerlere çıkamama. Kendisini aşağı atma korkusu
Panik anında bayılırım korkusuyla organlarını ve cildini belli etmeyecek giysi giymek
Değerli takı takmamak
Panik sürecinde tuvalete gitme isteği
Daha fazla güvenebileceği birilerinin yanına taşınma (aileden biri, doktoru ya da hastanelere yakın...)
Uyumadan önce dua etmek. Birgün panikle ölebilirim diye yakınlarına ve sevdiklerine servetini dağıtma ve vasiyet yazma
Her gömleğinin, ceketinin cebine kriz anında kullanılmak üzere ilaç koyma
Issız ve şehirden uzak yerlere gidememe
Hasta-hekim arasında çok iyi bir iletişim olmalıdır. Hasta hekimine her an ulaşmalıdır.
Tedavide kullanılan ana ilaçlar antidepresanlardır. Yardımcı olarak; sakinleştiriciler, yatıştırıcılar, bedensel belirtileri önleyen ilaçlar kullanılır. Antidepresanların bir kısmı eski kuşak ilaçlardır. (Anafranil, tofranil, ludiomil, insidon, laroxyl, tolvon... gibi ). Yeni kuşak, ilaçlar (efexör, seroxat, cipram, remeron, prozac, lustral, serzone, faverin, gibi.. ). Bu ilaçların bir kısmı paniği tedavi eder. Hekimin yaptığı muayene ve tecrübesi sonuca en uygun ilaç seçilir. Bir ilaç her hasta da aynı sonucu vermeyebilir.
İlaçların bir kısmı (eski ku?ak) başlangıçta belirtileri arttırabilir, ağız kuruluğu, sıcaklık hissi, terleme, kilo artışı , kabızlık, cinsel problemler yapabilir. Yeni kuşakta bulantı, titreme, cinsel problemler, kilo artışı gibi yan etkileri olabilir. Bunlar kalıcı değildir. Bir süre sonra azalabilirler. Panik bozuklukta ilaç tedavisinin en aşağı bir buçuk yıl olmasy gerekir.
Hekim önerisi dışında kesinlikle ilaç almamak gerekir.
Panik belirtileri düzelir düzelmez ilaçları ne azaltmak nede kesmek gerekir. Yoksa kısa sürede tekrarlar.
Yardımcı ilaçlar yeşil reçeteye tabi olanlar (Xanax, diazem, nervium benzeri ilaçlar.)
Ve bazı kalp-tansiyon ve mide ilaçlarıdır. Bunların kısa süreli kullanılması gerekir.
Başka hastalıklarınız nedeniyle ilaç alacaksanız doktorunuza danışın.
İlaçlar zamanla iştahınızı arttırır. Özellikle -tatlıya- karşı dayanılmaz istek olur. Bunun için tedbir alın bol su için, meyve ağırlıklı beslenin.
İlaç tedavisi dışında -bilişsel, davranışsal, terapi'nin panikte iyi sonuç verdiği bilinmektedir.
Burada kişinin bedensel belirtileri algılama ve onlara kötü anlamlar yükleme olayı anlatılır.
Düşünce, beden ve belirtilerin ilişkisi; belirtilerini-düşünceyi nasıl etkilediği konuşulur. Yani önce hastalığın nasıl oluştuğu, belirtilerinin anlamyny ne olduğu ve nelere yol açamayacağı anlatılır. Daha sonra kaçınma davranışlarının nasıl yok edileceğini geçilir. Bunları mutlaka bir terapistle birlikte yürütmek gerekir.
Terapiye istekli ve azimli olduktan sonra bir ayla üç ay arasında epey yol alınır.
Panikli olmak bir kader olmamalı.
Kaynak : Dr.Nihat Kaya panik-atak.com
|