Bağımlılık Olguları

Maddeye Toleransin Artması

Toleransin altında yatan mekanizma bir tür homeostatik tepki olarak değerlendirilebilir. Birim zamanda tüketilen miktarın artması duyarlıkta azalmaya yol açmak suretiyle homeostatik cevabın ortaya çıkmasyna yol açmaktadır. Bu cevap gerçekten boyutludur. Çünkü bilindiği gibi bazı bağımlılarda tüketilen miktar, bağımlı olmayan insanda ölüme yol açacak ölçüde yüksektir.

Tekrarlayan Kesilme Belirtileri

Kesilme belirtileri hem psikolojik hem de fizyolojik özellikler taşımaktadır. SSS'ini depresse eden maddelerde (alkol, barbütürat, opyat gibi) kesilme sendromu SSS uyarılması biçiminde (anksiyete, tremor, terleme, bulantı, kusma) iken SSS'ini stimule eden maddelerde (amfetamin, kokain) kesilme depresyon, letarji ve somnolans gibi belirtilerle seyretmektedir. Alkol ve barbütürat tipi bağımlılıklarda bu kesilme belirtilerine ek olarak bazan hayatı da tehdit edebilecek, delirium vb. durumlara da dikkat edilmesi klinik açıdan oldukça önemlidir.

Maddenin Dürtüsel Alımı Ve Öznel Farkında Oluşluk

Bu evrenin kesilmeyle eşzamanlı olarak ortaya ortaya çıktığından söz etmiştik. Genellikle de ya aktüel olarak maddenin olmadığı temin edilemediği ya da ilk alınan tadımlık dozdan sonra geliştiği bilinmektedir. Görüldüğü gibi, tanımı yeteri kadar iyi yapılamayan bu olgu, farklı pek çok maddeye ait bağımlılık tiplerinde sıklıkla gözlenebilmektedir.

Madde Arama Davranışının Yoğunluğu

Hatta bireysel şiddet davranışından anti-sosyal aktlara varana dek o birey için böyle davranmak bir anlamda kolaylaşmıştır. (Her bağımlı, zaten şiddet gösteren ve/veya antisosyal olan biri değildir. Bu tür davranış gösterilerinin bağımlılıkla presipite olabileceğini düşünmek klinik açıdan daha gerçekçidir.)

Kesilme Belirtilerinin İyileştirilmesi/Önlenmesi

Kalıp haline gelen bu davranış örüntüsü aracılığıyla birey kesilme belirtilerini ya önlemekte ya da iyileştirmekte dir. Örneğin ileri alkol bağımlıları, biraz az içmek pahasına da olsa ertesi sabah için uygun bir miktari ayırmaktadırlar. Hatta günboyu kesilmeyi iyileştirmek / gidermek için kan alkol düzeyini adeta titre edercesine ayarlanmış miktarlarla içen alkol bağımlılarına sıklıkla rastlamaktayız.

Madde Kullanım Repertuarının Daralması

Oysa bağımlılığa doğru gelişen içme biçiminde, içme davranışı haftalık / günlük tekrarlara dönüşmek suretiyle stereotipik bir hal alarak adeta belirli, ille de tekrarlanan günlük aktivite görünümündedir. İçme davranışı gün içinde zamanla sınırlı ve şaşmayan bir rutin halindedir. Böylesi rutinletmiş içme davranışında kullanılan içkinin belli bir marka, ürün vs. olması da bağımlı için vital bir endişedir. Bu fenomen de diğerleri gibi pek çok maddeye doğru kapsamlanabilir.

Abstinens Peryodundan Sonra Bağımlılığın Yeniden İnşaası

Sendrom düzeyinde bağımlılık tanımı - kullanılan madde aynı bile olsa - bir bireyden diğerine adeta parmak izi kadar farklı ve özgüldür.