Psikoloji ||E-Kitap || Öneri - Eleştirileriniz || E-Kart ||Siteyi Tavsiye Edin || Siteyi Favorilere Ekleyin || Reklam || İletişim


 

Hayat bir hikaye gibidir, ne kadar uzun olduğu değil ne kadar güzel olduğu önemlidir.
(Seneca)
Ergonomi İklim Etkileri

Ergonomi İklim Etkileri



Isı stresinin uzun dönem etkileri henüz açıklıkla gösterilememiştir. Genelde aşırı ısı ortamında çalışırken, terlemeye bağlı su ve tuz kayıplarının kapatılması gerektiği bilinmektedir. İş ortamında aşırı ısının genel organik direnci azalttığı, iş verimini düşürdüğü, kramplar ve ısı çarpması gibi etkileri olduğu bilinmektedir. Deri renginin ısı stresine dayanıklılık açısından pek önemli bir ayrıcalık yaratmadığı bilinmektedir.

Bu nedenlerden ötürü fizyolojik değerlerdeki değişimler, ısı yükünün göstergesi olarak kullanılabilir.

İklimin değerlendirilmesinde fizyolojik faktörlerin yanı sıra performans da kıstas olarak alınabilir. Genelde performansların yaklaşık 27 derece efektif sıcaklıktan itibaren azaldığı görülür. Bununla birlikte performans motivasyonuna, iklim dayanıklılığına ve kişiye ait diğer faktörlere bağlı olan bu sınır değer genelleştirilemez.

Sıcaklık arttıkça, insanların enerji tüketimleri, yani yapabildikleri iş azalmaktadır. Yüksek sıcaklık bıkkınlığa, dikkatsizliğe ve tez kazalara neden olduğundan 38 C üstünde iş kazalarında büyük artış vardır. İş kazalarının en az olduğu sıcaklık 19 C civarıdır.

Yüksek sıcaklık, başarının düşmesi ve iş kazalarını arttırmasının yanı sıra, çabuk kızmaya neden olduğundan çalışma huzurunun bozulmasına, hata sayısının artmasına, kalitenin düşmesine, düşünsel çalışmanın azalmasına neden olduğu gibi terleme sonucu aşırı su kaybı nedeni ile de vücudun tuz dengesinin bozularak çabuk yorulma ve ani baygınlıklara yol açabilir.

Soğuk Ortam Stresi

Soğuk çevre koşulları altında çalışmada, insana soğuğu hissettiren etkenler özellikle çalışan yerdeki sıcaklık derecesi ve hava akım hızıdır. Havanın nemi burada daha küçük bir rol oynar. Soğuğun etkisi insan sağlığına aşağıdaki şekilde zarar verebilir.
  • soğuk algınlığı rahatsızlıkları
  • vücudun belirli yerlerinin donması
  • soğuk yanığı
  • gözlem ve tepki yeteneğinin azalması
Soğuk iş ortamına ait sorunlar, aşırı ısı stresi ortamına nazaran daha kolay halledilmektedir. Çalışanlara uygun giyim ve kuşam sağlandığında, ortam soğuk etkisine karşı korunabilirler. Ancak, el ve ayak parmaklarını, burun ve kulakları soğuktan korumak oldukça güçtür. Soğuktan etkilenen el parmakları incelikli iş yapma ve işleklik yeteneklerini kaybederler. Dokunma duyuları duyarlılığını kaybeder, iş verimi düşer ve en önemlisi algılama, düşünme tepki ve refleks süreleri uzayıp uyuşukluğa neden olduğu için de kaza riski artar. Soğuktan korunmak için giyilen elbiseler ile her türlü teçhizatın kalın, ağır ve hantal olması nedeniyle, soğuktan korunmakla beraber, iş verimi üzerinde olumsuz etkiler yaparlar. Uzun süre soğuk bir işyerinde çalışan insanların aşırı gıda aldıkları, vücutlarının yağlanarak kilo aldıkları ve böylece organizmanın soğuk etkisine karşı bir savunma oluşturmaya çalıştığı görülmüştür.

İşyerinde Uygun Koşullar

İşyerinde ortam koşullarını etkileyen faktörler
  • hava ısısı
  • ısı kaynaklarından yayılan ısı
  • ortam nemliliği
  • hava hareketleri
Şüphesiz insanların giyimleri ve yaptıkları işlerin güçlük derecelerinin de dikkate alınması gerekecektir.

Hava Isısı

Gelişmiş endüstri ülkelerinde, hafif fiziksel işler yapan işçilerin çalıştığı fabrikalarda en rahat ortam ısısının 18.3 derece olduğu kabul edilmiştir. Bu ısı düzeyindeki ortamda dahi çalışanların 1/7 si bu ısı düzeyinden şikayetçi olmuşlardır. Rahat bulunan çalışma ortamının alt ve üst sınırların da 15.6-20 derece arasında olduğu saptanmıştır.

Çalışanların fiziksel aktivitesi arttıkça, ortam ısısı değerlerini düşürmek gerekmektedir. Ağır endüstriyel işlerde, iş görenlerin kendilerini rahat hissettikleri ortam ısısı hudutları 12.8-15.6 derece olarak saptanmıştır.

Açık ısı kaynakları ve yayılan ısı karşısında çalışan işçilerin ise daha da düşük ortam ısısı düzeyini benimsedikleri görülmüştür.

Yayılan Isı

Hafif işlerle uğraşan iş görenlerin bulunduğu bir ortamda yayılan ısı etkisi rahat ısı ortamı koşullarının sağladığı konfor duygusunu bozmamalıdır. Yayılan ısı değeri ortalama 18.3 derece olduğunda, rahat bir ortam oluştuğu ve bu rahatlığın alt ve üst hudutlarının da 16.7-20 derece düzeyinde olduğu saptanmıştır. Yüksek ısı kaynaklarının bulunduğu işyerlerinde, iş görenlerin bu yüksek radyant ısıdan korunmaları gerekmektedir. Duvarların ve pencerelerin soğuk olması nedeniyle ısı kayıpları ve iş görenlerin vücut ısısı kayıplarına neden olan soğuk hava yayılması da özel bir koruma gerektirir.

Havanın Nemliliği

Normal ortam ısısı koşullarında havanın nemlilik derecesinin önemli bir etkisi olmaz. Ancak, bu koşullarda dahi, aşırı nemden kaçınılmalıdır. Nemlilik, mevcut ortam ısısı koşullarında, işyeri havasını doymuşluk düzeyine kadar getirecek su buharı değerine (yüzde 100 nemli) göre yüzde oranı şeklinde ifade edilir. Böylece elde edilen yüzde değerine rölatif nemlilik derecesi diyebiliriz. Genelde rölatif nemlilik derecesinin %70 ten yukarı çıkmaması gerekir. Çok kuru havada burun içini, ağız boşluğunu ve soluk yollarını kurutur ve rahatsızlık verir. Bu etki ortam ısısı yükseldikçe daha fazla hissedilir. Yüksek düzeyde nemlilik ise, kapalı bir yerde çalışan insanların, burun ve boğazlarında bir dolgunluk duygusu oluşturur. Ayrıca yüksek nemlilikte ter buharlaşması engellendiğinden yapışkanlık hissi uyandırır.

Hava Hareketleri

Ortam ısısı ve yayılan ısı düzeyleri normal sınırlar içinde iken, ideal hava akımı 150 mm/saniye civarındadır. Hava hareketi 510 mm/saniye nin üzerine çıktığında, çalışma ortamı esintili kabul edilir. 100 mm/saniye altında hava değişimi olan yerlerde ise, hava hareketlerinin rahatlığı kalmaz ve bu ölçüde hava akımı olan işyerleri havasız etkisi yapar. Hava hareketlerinin fark edilmesinde, hareket halindeki havanın insan bedenine çarpması sonucu deride meydana getirdiği ısı değişiklikleri rol oynar. Hareketli havanın ısı düzeyi düşük olduğu zaman şikayetler artar. Bunun nedeni, insan bedeninin soğuğa daha duyarlı olmasıdır. Hava akımı aynı kaldığı halde, ortam ısıtılırsa, aynı boyutlarda şikayete neden olmaz. Rahat ısı ortamının üst sınırlarına yaklaşıldıkça, iş görenlerin daha esintili havayı tercih ettikleri bilinmektedir.

İklim Etkilerinden Korunma

Bir çalışma yerinde iklim koşullarını iyileştirmek teknik ya da ekonomik nedenlerden dolayı olanaklı değilse, bir dizi korunma önleminden de yararlanılabilir. Bu koruma önlemleri :
  • insanın iç yapısı ile ilgili olarak
  • insan üzerinde (korunma giysileriyle kişisel koruyucu önlemler)
  • çalışma yerinde (teknik koruyucu önlemler)
  • iş organizasyonunda (çalışma zamanları ve molaların düzenlenmesi)
ile sağlanabilir.

İklim etkileri konulu bu yazı, küresel ısınmanın sonucunda iş gücünün nasıl düşeceğine dair net bir kanıttır. Yaşadığımız dünyayı korumak bizim elimizdedir. Lütfen küresel ısınma için ne gibi önlemler alabileceğinizi araştırıp uygulayınız. O siz olacaksanız eğer, tek bir kişinin bile önlem alması çok şeyi değiştirebilir!